ضد آفتاب شیمیایی بهتر است یا فیزیکی؟ + تفاوت ها

زمانی که بین دو انتخاب مردد هستید و ضد آفتاب مناسب پوست خود را نمی‌شناسید و نمی‌دانید که ضد آفتاب شیمیایی بهتر است یا فیزیکی، یک جواب ثابت و یکسان برای همه شما وجود ندارد. چون هر کدام از ضد آفتاب ها، مواد اولیه، فیلترها، بافت و ویژگی های متفاوتی دارند و انتخاب مناسب به نوع پوست و اولویت های شما بستگی دارد. در این مقاله با بررسی تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی خواهیم دید که هر کدام چگونه از پوست در مقابل اشعه UV محافظت می‌کنند و کدام ضدآفتاب ها فیزیکی هستند و کدام شیمیایی.

ضد آفتاب فیزیکی چیست؟

ضد آفتاب فیزیکال به چه معناست؟ برای پاسخ ابتدا باید بگوییم که ضدآفتاب فیزیکی یا مینرال از فیلترهای معدنی مخصوصا زینک اکساید (اکسید روی) و تیتانیوم دی اکسید استفاده می‌کند. این فیلترها بعد از قرار گرفتن روی پوست، در مقابل اشعه فرابنفش لایه‌ای محافظ ایجاد می‌کنند و با جذب، پراکنده کردن و تا حدی بازتاب اشعهUV  از رسیدن قسمت قابل توجهی از اشعه به پوست جلوگیری می‌کنند. پس برخلاف تصور رایج عملکرد ضد آفتاب فیزیکی فقط به بازتاب اشعه مثل آینه محدود نبوده و جذب اشعه نیز در محافظت آن نقش دارد.

ضد آفتاب شیمیایی چیست؟

اما ضد آفتاب شیمیایی یعنی چی؟ ضدآفتاب شیمیایی یا آلی از فیلترهایی استفاده می‌کند که اشعه فرابنفش را جذب کرده و انرژی آن را به شکل گرما تبدیل می‌کند تا از آسیبUV  به پوست جلوگیری کند. این فیلترها مثل آووبنزون و دیگر فیلترها در لایه های سطحی پوست قرار می‌گیرند و بعد از جذب اشعه، مانع نفوذ آن به قسمت های عمیق تر پوست می‌شوند.

تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی

تفاوت اصلی این دو نوع ضد آفتاب را می‌توان در نوع فیلتر، نحوه اثرگذاری و زمان لازم برای رسیدن به محافظت و بافت محصول روی پوست دید. با این حال این تاثیر‌ ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی مطلق نبوده و فرمولاسیون هر محصول می‌تواند یک تجربه متفاوتی به وجود بیاورد. پس بهتر است به جای برتر دانستن یک گروه، ویژگی های هر دو را کنار هم ببینیم.

مطلب پیشنهادی: کرم شب چیست؟

از کجا بفهمیم ضد آفتاب فیزیکی است یا شیمیایی؟

برای تشخیص نوع ضد آفتاب، تنها به نام محصول یا عبارت هایی مثل «مناسب پوست حساس» توجه نکنید. لیست مواد فعال روی بسته بندی را هم بررسی کنید و اگر در قسمت ترکیبات فعال zinc oxide (زینک اکساید) یا تیتانیوم دی اکسید را مشاهده کردید، ضد آفتاب در گروه فیزیکی یا مینرال قرار دارد؛ اما اگر هم فیلتر مینرال و هم آلی داشته باشد، توجه کنید که محصول هیبریدی است.

اما در مقابل اگر فیلترهایی مثل Avobenzone، octocrylene، octinoxate و فیلترهای آلی مشابه دیدید، نشان دهنده ضد آفتاب شیمیایی آلی است. پس برای پاسخ دقیق به سوال از کجا بفهمید تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی چیست، بهترین راه این است که به جای ظاهر، بافت یا ادعای روی بسته مستقیم سراغ فیلترهای فعال آن بروید.

ضد آفتاب هیبریدی چیست؟

ضد آفتاب های هیبریدی محصولاتی هستند که همزمان دارای فیلترهای مینرال و آلی هستند؛ یعنی ممکن است در ترکیبات آنها موادی مثل زینک اکساید یا تیتانیوم دی اکساید در کنار فیلترهای آلی دیده شود که هدف از این ترکیب، استفاده از ویژگی های هر دو گروه در یک فرمولاسیون است.

به طور مثال می‌توان به پوشش مناسب تر طیف های مختلف اشعه UV، بافت قابل پخش تر و کاهش ظاهر سفید کننده بعضی فرمول های کاملا مینرال اشاره کرد. نمی‌توان گفت هر ضد آفتاب هیبریدی الزاما از یک محصول تک فیلتری بهتر است. در واقع مزیت اصلی این گروه ترکیب ویژگی های هر دو نوع فیلتر برای رسیدن تعادل بافت و پوشش ضد آفتاب روی پوست است.

ضد آفتاب شیمیایی بهتر است یا فیزیکی؟

اگر بخواهیم بی طرفانه پاسخ بدهیم، باید بگوییم هیچ کدام از این دو نوع را نمی‌توان برای همه افراد مناسب دانست و هیچکدام به طور مطلق بهتر نیستند. انتخاب مناسب بیشتر به نوع پوست، میزان حساسیت و بافتی که روی پوست راحت می‌نشیند، نحوه استفاده از ضد افتاب و شرایطی که قرار است در آن از ضد آفتاب استفاده کرد، بستگی دارد.

احتمال دارد، یک ضد آفتاب فیزیکی برای پوست حساس فردی انتخاب مناسب تری باشد، در حالی که فرد دیگری به دلیل علاقه به بافت سبک و بدون سفیدی با یک ضد آفتاب شیمیایی راحت تر کنار بیاید. پس معیار اصلی، محصولی است که هم محافظت مناسبی در مقابل اشعه UV داشته باشد و هم فرد قادر باشد آن را به مقدار کافی و به طور منظم استفاده کند. البته هر ضد آفتاب بهتر است هر دو ساعت یکبار تمدید شود تا محافظت از پوست در طول روز حفظ شود.

1.    پوست چرب و مستعد آکنه

اگر پوست چرب و مستعد آکنه دارید، هنگام انتخاب ضد آفتاب بیشتر از فیزیکی یا شیمیایی بودن به بافت و فرمولاسیون محصول دقت کنید. ضد آفتاب های سبک غیر کومدون زا و بدون حس چربی انتخاب بهتر و ساده تری هستند و احتمال سنگینی روی پوست را کمتر می‌کنند.

ضد آفتاب های فیزیکی هم لزوما برای پوست چرب نامناسب نیستند و اگر فرمولاسیون سبکی داشته باشند، می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. برای پوست چرب، نوع فیلتر به تنهایی تعیین کننده نیست و سازگاری محصول با پوست و امکان استفاده منظم اهمیت بیشتری دارد.

2.    پوست خشک

اگر پوست شما خشک است، بهتر است زمان انتخاب ضد آفتاب به جز نوع فیلتر به بافت و ترکیبات مرطوب کننده محصول هم توجه کنید. ضد آفتاب هایی با بافت کرمی و دارای ترکیباتی مثل گلیسیرین، هیالورونیک اسید یا دیگر مواد رطوبت رسان می‌توانند به حفظ راحتی پوست کمک کنند. باید بدانید که هم ضد آفتاب فیزیکی هم شیمیایی می‌توانند برای پوست خشک مناسب باشند. مهم این است که محصول موجب کشیدگی، خشکی یا احساس ناراحتی روی پوست ایجاد نکند و بتوان آن را منظم استفاده کرده و ادامه داد.

3.    پوست حساس

اگر پوست حساس دارید و با برخی از محصولات دچار سوزش، قرمزی یا تحریک پوستی شدید، ضد آفتاب های فیزیکی که دارای زینک اکساید یا تیتانیوم دی اکسید هستند، می‌تواند برای شما انتخاب قابل مناسب تری باشد.

این فیلترها معمولا برای پوست حساس قابل تحمل تر هستند، با این وجود حساسیت تنها به نوع فیلتر ربط ندارد و ترکیبات دیگری مثل عطر یا بعضی از مواد موجود در فرمولاسیون هم می‌توانند واکنش های پوستی ایجاد کنند. پس زمان انتخاب به جز نوع ضد آفتاب ترکیبات کامل محصول و واکنش پوست خود را هم در نظر بگیرید.

مطلب پیشنهادی: تفاوت سی سی کرم و بی بی کرم

4.    پوست مختلط

اگر پوست مختلط باشد، احتمالا همزمان با چربی در قسمت پیشانی، بینی و چانه و خشکی در قسمت هایی از صورت روبرو هستید. در این شرایط انتخاب ضد آفتاب بیشتر از اینکه به فیزیکی یا شیمیایی بودن وابسته باشد، به بافت و فرمولاسیون محصول بستگی دارد.

ضد آفتاب با بافت سبک و غیر چرب می‌تواند روی قسمت های چرب پوست، احساس سنگینی ایجاد نکرده و در عین حال قسمت های خشک صورت را هم دچار کشیدگی نکند. اگر بین دو نوع دچار شک و دودلی هستید، محصولی را انتخاب کنید که بعد از استفاده احساس چربی یا خشکی  نکرده و بتوانید هر روز به مقدار مناسب از آن استفاده کنید.

باورهای نادرست رایج درباره ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی

یکی از رایج ترین باورهای نادرست این است که ضد آفتاب فیزیکی همیشه از نوع شیمیایی بی خطرتر است، در حالی که ایمنی و سازگاری یک محصول به فیلترهای مورد استفاده، فرمولاسیون و شرایط پوست بستگی دارد و نمی‌توان تنها بر اساس این دسته‌بندی حکم قطعی صادر کرد.

باور نادرست دیگر این است که SPF بالاتر در یک نوع ضد آفتاب به معنی محافظت بهتر آن نسبت به نوع دیگر است. SPF بیشتر عمدتا نشان دهنده سطح بالاتر محافظت در مقابل UVB است و به تنهایی نمی‌تواند برتری یک ضد آفتاب را تعیین کند. پوشش مناسب در مقابل UVA، استفاده مقدار کافی ضد آفتاب و تجدید منظم هم دارای اهمیت است.

کلام آخر

تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی را بررسی کردیم و باید گفت نمی‌توان یکی را برای همه افراد بهترین گزینه دانست. انتخاب مناسب به نوع پوست، حساسیت، سبک زندگی و بافتی که استفاده از آن برای شما راحت تر است، بستگی دارد. در کنار این تفاوت ها مهم است محصولی انتخاب شود که SPF30 یا بالاتر برای محافظت طیف گسترده در مقابل UVA و UVB و در صورت نیاز مقاومت در مقابل آب داشته باشد. در نهایت حتی یک ضد آفتاب مناسب اگر به مقدار کافی و به صورت منظم استفاده نشود، محافظت مورد انتظار را ایجاد نمی‌کند. پس به جای اینکه بپرسید فیزیکی بهتر است یا شیمیایی، به ترکیبات، میزان محافظت، سازگاری با پوست و مهمتر از همه امکان استفاده مداوم از محصول توجه کنید.

سوالات متداول

1. از کجا بفهمیم ضد آفتاب فیزیکی است یا شیمیایی؟

لیست مواد فعال روی بسته بندی را هم بررسی کنید و اگر در قسمت ترکیبات فعال zinc oxide (زینک اکساید) یا تیتانیوم دی اکسید را مشاهده کردید، ضد آفتاب در گروه فیزیکی یا مینرال قرار دارد. فیلترهایی مثل آوو بنزون، اکتوکریلن و اکتینوکسات هم معمولا در ضد آفتاب های شیمیایی یاآلی استفاده می‌شوند.

2. آیا ضد آفتاب فیزیکی رد سفیدی روی پوست ایجاد می‌کند؟

بله، ممکن است ضد آفتاب فیزیکی یا مینرال مخصوصاً محصولات حاوی زینک اکساید و تیتانیوم دی اکسید روی پوست رد سفیدی ایجاد کند.

3. آیا ضد آفتاب شیمیایی باعث حساسیت پوستی می‌شود؟

بله ضد آفتاب شیمیایی ممکن است در بعضی از افراد باعث سوزش یا تحریک پوست شود. با این وجود حساسیت تنها به نوع فیلتر ربط ندارد و ترکیبات دیگری مثل عطر یا بعضی از مواد موجود در فرمولاسیون هم می‌توانند واکنش های پوستی ایجاد کنند.

4. ضد آفتاب هیبریدی چه تفاوتی با دو نوع دیگر دارد؟

ضد آفتاب های هیبریدی محصولاتی هستند که همزمان دارای فیلترهای مینرال و آلی هستند؛ یعنی ممکن است در ترکیبات آنها موادی مثل زینک اکساید یا تیتانیوم دی اکساید در کنار فیلترهای آلی دیده شود

5. هر چند ساعت باید ضد آفتاب را تمدید کرد؟

هر ضد آفتاب بهتر است هر دو ساعت یکبار تمدید شود تا محافظت از پوست در طول روز حفظ شود.